Lava-Dome Mendig: vulkaanmuseum en tour door de lavakelders

Lava-Dome of bierkelder? Twee bestemmingen die steeds worden verward

Onder Mendig ligt één groot, historisch gegroeid keldersysteem. Maar het wordt door twee verschillende bedrijven ontsloten, in gescheiden delen, met aparte rondleidingen en aparte tickets.

De Lava-Dome is een museum. Hier ziet u de tentoonstelling en gaat u mee de lavakelders in. Dat is het geologische en mijnbouwkundige perspectief: hoe is het gesteente ontstaan, hoe werd het gewonnen en wat heeft dat met de Laacher See te maken.

De Vulkan Brauerei een paar honderd meter verderop laat haar eigen bierkelder zien. Dat is het brouwerijperspectief: hoe werd hier bier opgeslagen, waarom stond Mendig ooit vol met brouwerijen en wat rijpt daar vandaag de dag nog in houten vaten.

Allebei de moeite waard. Maar het is niet hetzelfde, en met het ticket van de een komt u niet bij de ander binnen.

Prijzen stand: augustus 2026 · Bronnen: lavadome.de, vulkan-brauerei.de

Wie met kinderen op pad is, zit in de Lava-Dome duidelijk beter: museum plus kelders, een lift in plaats van een trap, en de tentoonstelling is gemaakt om aan te raken. De brouwerijkelder is eerder een bestemming voor volwassenen, verderop leest u er meer over.

De Lava-Dome: 700 vierkante meter vulkaan

Het museum werd in 2005 geopend en is op 700 vierkante meter in drie delen opgedeeld.

Land der Vulkane is een multimediale show over de twee grote uitbarstingen die dit landschap hebben gevormd. Vulkanwerkstatt is het deel waar kinderen blijven hangen: tien proefstations waar u zelf uitprobeert hoe magma zich gedraagt, waarom gesteente breekt en wat een seismograaf eigenlijk meet. Zeit der Vulkane toont actuele seismologische gegevens, een gestileerd onderzoekskamp en een rondbioscoop waarin een fictieve nieuwsuitzending een nieuwe uitbarsting van de Laacher-See-vulkaan naspeelt.

Juist dat verbindt het museum met de rest van de regio: de vulkaan waar het hier om gaat, is dezelfde waarvan de krater negen kilometer van het vakantiehuis vol water staat. Wie eerst de Laacher See en zijn rondwandelingen heeft gezien en daarna de Lava-Dome bezoekt, kijkt ineens anders naar het landschap. Aan de zuidoostoever van het meer stijgen tot vandaag gasbellen op; in het museum staat de verklaring daarvoor.

32 meter onder Mendig: de lavakelders

De kelders zijn geen natuurverschijnsel. Het is een mijn.

Het gesteente waarin ze zijn uitgehakt, is een afgekoelde lavastroom van de Wingertsbergvulkaan, die ongeveer 200.000 jaar geleden uitbarstte. Deze basaltlava is uitzonderlijk hard en gelijkmatig: het ideale materiaal voor molenstenen. Vanaf de late middeleeuwen, en op grote schaal vanaf de 18e eeuw, werd hij gewonnen en stroomafwaarts over de Rijn in half Europa verkocht.

Het addertje onder het gras: boven het basalt ligt ongeveer 30 meter uitgeworpen materiaal van de Laacher-See-vulkaan, afgezet bij de uitbarsting van 13.000 jaar geleden. De mijnwerkers moesten zich dus eerst door de puimsteen graven om bij het gesteente te komen. Wat daarbij ontstond, is vandaag een stelsel van holle ruimtes van bijna drie vierkante kilometer, tot 32 meter diep, volgens de gemeente Mendig de grootste basaltlavamijn ter wereld.

Toen de molensteenindustrie in de 19e eeuw instortte, kwam de tweede carrière. Vanaf 1843 ontdekten brouwers dat de gangen het hele jaar constant koel blijven. Vóór de uitvinding van de koelmachine was dat een vermogen waard. Tijdelijk sloegen 28 brouwerijen hier beneden hun bier op, in een stad met toen ongeveer 2.800 inwoners. Er is er nog één van over: de Vulkan Brauerei.

Zo verloopt de rondleiding

De lavakelders kunt u om veiligheidsredenen alleen met een rondleiding betreden. Die duurt ongeveer 60 minuten en naar beneden gaat u met de lift. Het museum en de kelders zijn rolstoeltoegankelijk en rolstoelen kunt u ter plaatse lenen.

Beneden is het volgens de exploitant het hele jaar 8 tot 9 °C. Dat klinkt weinig en voelt nog kouder aan als u in een T-shirt uit 28 graden zomerhitte binnenkomt. Neem voor ieder gezinslid een jas mee en stevige schoenen erbij.

Honden mogen niet mee naar binnen; blindengeleide- en assistentiehonden uitgezonderd.

Prijzen en openingstijden

De gezinskaart geldt vanaf minimaal één volwassene met één kind. Groepen vanaf 15 personen betalen eigen tarieven en moeten zich aanmelden. Stand: augustus 2026 · Bron: lavadome.de/besucherservice

Openingstijden museum: dinsdag tot en met zondag en op feestdagen 10:00 tot 17:30 uur, laatste toegang om 16:45 uur. Tijdens de schoolvakanties in Rheinland-Pfalz en Nordrhein-Westfalen is het museum ook op maandag open. Gesloten is het onder meer van de tweede advent tot 25 december, op 1 januari, vanaf het einde van de kerstvakantie tot 31 januari en tijdens carnaval.

Kelderrondleidingen: dinsdag tot en met vrijdag om 13:30 uur. Op zaterdag, zondag en feestdagen om 12:00, 13:30 en 15:00 uur. In de schoolvakanties dagelijks, ook op maandag, op alle drie de tijden. Stand: augustus 2026 · Bron: lavadome.de/besucherservice

Voor de openbare kelderrondleidingen kunt u zich niet vooraf aanmelden. U richt zich dus naar het tijdstip en plant de tentoonstelling eromheen. In de vakanties en bij regen loont het om op tijd aanwezig te zijn.

Adres: Brauerstraße 1, 56743 Mendig · Telefoon 02652 9399222 · Parkeerplaatsen bij het gebouw.

De bierkelder van de brouwerij, de andere onderwereld

Een paar honderd meter verderop verzorgt de Vulkan Brauerei haar eigen kelderrondleiding, en die is bewust anders: het gaat om de brouwgeschiedenis, om de 28 brouwerijen en om de vaten die daar beneden vandaag rijpen. De afdaling gaat via 153 treden zo'n 30 meter de diepte in, niet rolstoeltoegankelijk en met kleine kinderen een flinke opgave.

De kelderrondleiding kost 14,00 €, de brouwerijrondleiding 19,00 € en de bierproeverij 25,00 € (stand: augustus 2026, bron vulkan-brauerei.de). Alles wordt in het weekend en op feestdagen aangeboden, aanmelden is verplicht. De details leest u in het artikel over de bierkelder van de Vulkan Brauerei in Mendig.

Ons eerlijke advies: allebei op één dag is met kinderen te veel. Met kinderen de Lava-Dome, zonder kinderen gerust de brouwerij, of allebei, maar dan op twee dagen.

Wat u tot één dag kunt combineren

De Lava-Dome is station 6 van de Deutsche Vulkanstraße, een 280 kilometer lange route met 39 stations dwars door de vulkaanregio. Vier daarvan liggen dicht bij elkaar en vormen samen een mooie dag:

• Station 1, parkeerplaats bij het Erntekreuz, het uitzichtpunt over de Laacher See, aan de L113 tussen Maria Laach en Mendig en dus precies op de route vanaf Rieden. Vijf minuten stoppen, het beste overzicht over de krater.
• Station 2, abdij Maria Laach, acht kilometer van het vakantiehuis. Het benedictijnenklooster aan de Laacher See met kloosterrestaurant en tuinderij is de logische lunchstop.
• Station 6, Lava-Dome Mendig, het hoofdprogramma.
• Station 7, Wingertsbergwand, de tot 40 meter hoge puimsteenwand aan de rand van Mendig, vrij toegankelijk en met informatieborden. Hier ziet u in doorsnede precies de afzetting waaronder de mijnwerkers het basalt zochten. Na het museumbezoek begrijpt u de wand ineens.

Wie nog dieper de grond in wil, vindt 13 kilometer van Rieden in Mayen met zijn leisteenmijn de tegenhanger: hetzelfde idee, ander gesteente, andere geschiedenis.

Routebeschrijving vanaf Rieden

Vanaf Rieden is het 15 kilometer. De mooiste route loopt via Maria Laach en over de L113 langs de Laacher See; dan neemt u het Erntekreuz en de abdij onderweg mee. Komt u van de A61, dan neemt u de afrit Mendig/Maria Laach, de B262 richting Mendig en na een kort stuk links, aangegeven met Lava-Dome/Lavakeller.

Veelgestelde vragen

Terug naar de Waldsee

Een ochtend in het museum, een uur onder de grond, lunch in het klooster, en 's middags bent u in een kwartier weer aan het water. Precies daarvoor is de ligging van de drie vakantiehuizen aan de Riedener Waldsee gemaakt: de grote bestemmingen van de vulkaanregio liggen binnen een straal van 15 kilometer, en de terugweg gaat niet over de snelweg, maar door het bos.

Na een dag onder de grond is het meer boven precies wat u nodig hebt.